در نهايت ضعف و قلت بودند ، و آل عباس بعد از سنه 100 ه 718 م پيروان زياد و نيرويى داشتند ، بنابرين مردم خراسان چنانچه در بالا گفتيم ، از شيعيان ايشان بوده‌اند : و فرقه كيسانيهء شيعيان محمد ابن حنفيه نيز مركز خود را به خراسان انتقال داده بودند و بعد از در گذشت ابو هاشم بن محمد حنفيه ، خلافت را حق محمد بن على عباسى مىشمردند ، و ازين روست كه ابراهيم امام بن محمد داعيان كيسانيه را به خراسان فرستاد ، تا ازينجا مقدمات خلافت عباسيان را فراهم آوردند ، ولى بيعت را از مردم بنام « آل محمد » ميگرفتند ، كه مراد از ان بازماندگان پيامبر ( صلعم ) باشد . « 1 » در نصرت علويان ، برمكيان بلخى نيز دستى داشتند . زيرا خالد برمكى جد ايشان مانند خراسانيان ديگر در بيعت علويان آمده و از شيعيان ايشان بود ، ولى بعد از انكه عباسيان نيرومند شدند ، مصلحت را در ان ديدند ، كه ظاهرا با ايشان باشند . اما ميل برمكيان به علويان باقى ماند ، و چون هارون الرشيد نيز علويان را به نظر نيك نمىديد ، برمكيان اين عمل او را ناروا مىشمردند « 2 » ، و در خفا با شيعيان كمك‌ها ميكردند ، و همواره اين شيعيان بر جعفر برمكى فراهم آمده و بر اعمال هارون انتقادها مىنمودند « 3 » ما نهضت بو مسلم را در خراسان به تفصيل نوشتيم ، كه حركت جدى و منتج و بارآورى بود ، در تبديل خلافت از بنى اميه به بنى هاشم و دودمان رسالت ، و خراسانيان هم در ان حركت از شيعيان آل عباس بودند ، ولى چون عاقبت بو مسلم را چنان ديدند ، و عباسيان نيز منزلت خلافت را چنانچه بود حفظ نكردند با علويان در آويختند و مانند امويان از قتل و غدر و خونريزى دريغ نكردند ، بنابرين خراسانيان از ياران جدى و حامى علويان بودند ، كه در حركات و دعوات سرى ايشان دست داشتند « 4 » ، و خراسان همواره پناه‌گاه علويان و شيعيان ايشان بود .

--> ( 1 ) - تاريخ تمدن اسلامى 4 / 109 ( 2 ) - الاغانى 2 / 76 ( 3 ) - تاريخ تمدن اسلامى 4 / 140 ( 4 ) - تاريخ تمدن اسلامى 4 / 142